ADANA KÜLTÜRÜ

Adana çok kültürlü tarihi, bereketli toprakları, zengin gastronomi potansiyelinin yanında; kaleler ve köprüler şehri olarak da bilinmektedir. Şehir, 8 tarihi kaleye ev sahipliği yapmaktadır. En önemli kalelerden birisi olan Anavarza Kalesi, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesinde yer alan Anavarza Antik Kenti’nin yakınında bulunan bir tepenin üzerine kurulmuştur. Geç antik döneme ait kale, M.Ö. 17’de Romalılar’a geçmiş; sonra sırasıyla Bizans, Ermeni, Arap ve Türk dönemlerinde çeşitli restorasyonlar görmüştür. Dünya’da hala aktif olarak kullanılan en eski köprüsü olan Taş Köprü’ye Adana ev sahipliği yapmaktadır. Şehrin simge yapılarından birisi olan Taşköprü, Roma İmparatoru Hadrianus tarafından, MS 117-138 yılları arasında yaptırılmış olup ve hala şehir sakinleri tarafından oldukça yoğun bir şekilde kullanılmaktadır.

Adana’nın tarihi ve kültürü, müzelerinin zenginliğine de yansımaktadır. Bu müzelerden en önemlisi Yeni Adana Müzesi’dir. Toplam 68 bin 500 metrekare alana sahip olan Yeni Adana Müzesi, Türkiye’nin en büyük müze kompleksidir. Mevcut durumda arkeoloji ve mozaik envanterinin ve eserlerin yer aldığı bölümler faaliyette ve ziyarete açık olup; sanayi ve tarım envanterinin yer alacağı müze kısmı yapım aşamasındadır. Yeni Adana Müzesi içerisinde yer alan, öküzlerin çektiği at arabası üzerinde ‘Tarhunda’ isimli Hitit tanrısının tasvir edildiği heykel, binlerce yıldan günümüze gelen bir değer olarak müzenin başyapıtları arasında muhakkak görülmesi gereken eserlerdendir. Bir diğer önemli müze ise Adana Sinema Müzesi’dir. Adana’lı önemli sinema sanatçılarının üretimlerinin sergilendiği müzede fotoğraf ve sinema kitaplarının bulunduğu 3000 kitaplık bir kütüphane de bulunmaktadır. Müzede Yılmaz Güney, Şahin Kaygun, Yaşar Kemal, Abidin Dino, Muzaffer İzgü, Orhan Kemal ve Ali Özgentürk gibi önemli Adana’lı sanatçılara ait özel köşeler yer almaktadır. Filmlerinde bu coğrafyayı da anlatan Yılmaz Güney 1982 yılında Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye ödülünü kazanmıştır. Günümüzde Yaşar Kemal Sanat Günleri ve Adana Film Festivali gibi etkinliklerde yeni yazar ve sinemacıların yetişmesi için aktiviteler düzenlenmektedir. Bu kapsamda yaratıcı endüstrilerin önemli alanlarından birisi olan sinema ile ilgili de önemli potansiyele sahip olan şehirde geçmişten günümüze aktif olarak devam eden oldukça fazla çalışma bulunmaktadır. Adana, her yıl sinema alanında çeşitli festivaller, organizasyonlar, film ve dizi çekimleri gibi birçok çalışmaya ev sahipliği gerçekleştirerek konu ile ilgili envanterini genişletmektedir. Gastronomi kültürünü herkes için erişilebilir kılmayı amaçlayan projelerden bir tanesi olan Adana Mutfak Müzesi planlama ve yapım çalışmaları devam etmektedir. Şehrin gastronomi alanında hizmet veren tüm paydaşlarını birleştirme misyonu ile ortaya koyulan projede Adana’nın yeme içme alanında göstermiş olduğu davranışların deneyimlenebileceği bir çalışma ortaya koymak hedeflenmektedir.

Adana renkli bir şehir yaşamına sahip olup bünyesinden birçok yazar, şair, sinemacı ve sanatçı yetiştirmiştir. Adana, yaratıcı endüstriler alanında gastronomi ve film alanına ek olarak edebiyat alanında da potansiyeli ile ön plana çıkan yaratıcı bir şehirdir. Türkiye’nin en önemli yazarlardan biri olan Adana’lı yazar Yaşar Kemal’in kitapları kırk dile çevrilmiş ve bastırılmıştır.

Adana bir festivaller şehridir. Uygun iklim koşullarıyla tüm bir yıla yayılan ve gelenekselleşmiş 26 adet festival bulunmaktadır. Uluslararası Portakal Çiçeği Karnavalı, Uluslararası Adana Film Festivali, Uluslararası Sabancı Tiyatro Festivali, Uluslararası Adana Lezzet Festivali ve Kebap ve Şalgam Festivali Adana’nın en önemli festivalleri olup yurt içi ve yurt dışından on binlerce insanı her yıl Adana’ya çekmektedir.Uluslararası Portakal Çiçeği Karnavalı Türkiye’nin ilk ve tek karnavalıdır. Karnavalın içerisinde gastronomi ile bağlantılı Portakallı Lezzetler Yarışması gibi etkinlikler de düzenlenmektedir.

Geleneksel giyim


Adana’nın yöresel kıyafeti şalvardır. Ayrıca bele kuşak da bağlanır. Erkekler “burma bıyık” bırakır. Kasket, göğüs açık beyaz gömlek, siyah yelek, siyah “Adana Şalvarı”, beyaz çorap, yumurta topuklu ve sivri burunlu kösele ayakkabı yörede oldukça tercih edilen bir giyim biçimidir.

Geleneksel yiyecek ve içecekleri


Yöredeki yemeklerin en önemli yanı un, bulgur, et, sebze ve çeşitli baharatların çok kullanılmasıdır. Yemeklerin yanında bol yeşillik ve salatalar tüketilmektedir. Özellikle etli yemekler sebze ile birleştirilerek pişirilir.

  1. Adana kebabı
  2. Çiğ Köfte
  3. Fellah Köftesi
  4. Fattuş
  5. Bici bici
  6. Şırdan
  7. Kelle paça
  8. İşkembe
  9. Hamis
  10. Mahluta
  11. Aşlama
  12. Şalgam suyu
  13. Karakuş
  14. Karsambaç

Geleneksel el sanatları

Yörede el sanatları kent merkezinde ve kırsalda olmak üzere hala devam etmektedir.
Yörede yapılan el sanatları aşağıdaki gibidir;

  1. Halı
  2. Kilim
  3. Çul
  4. Çuval
  5. Heybe
  6. Seren

Türküler ve Ozanları
Türküler

  1. Adanalı
  2. Adanalı Kız
  3. Adana Yollarında
  4. Adana Köprübaşı
  5. Ahu Gözlüm Tut Elimden
  6. Ah Neyleyim Gönül
  7. Ak Keklik Meste Gider
  8. Ala Geyik Gibi Boyun Sallarsın
  9. Arabayı Yörüttüler
  10. Arkadaşım Gurbet Elde Vuruldu
  11. Aşk Yoluna Canı Feda Kılanlar
  12. Atların Yiğidi Kulağın Diker
  13. Baba Gızın Çok Muyudur
  14. Birin Sevdim Gaşı Gara
  15. Bodu Bodu Anan Neden Öldü
  16. Bozgedik Destanı
  17. Bu Dünyayı Baştan Başa
  18. Bülbül Ne Yatarsın Çukurova’da
  19. Cin Yusufun Türküsü
  20. Çıkıp Gurbet Ele Başa Dolaşma
  21. Çıngıraklı Yılan
  22. Deniz Kenarına Enmeyeyidin
  23. Deniz Kenarında Yerler Hurmayı
  24. Dere Kenarından Geçtim
  25. Dost Eli
  26. Ekinler Biter Oldu
  27. Ela Gözlü Nazlı Yari
  28. Elinde Gümüş Orak
  29. Et Aldım Direminen
  30. Evlerinin Önü
  31. Felek Vurgunu
  32. Gadir Mevlam
  33. Galadan Eniyordum
  34. Gaşın Gara Gözün Gara
  35. Geçit Ver Dağlar
  36. Gayfe Oldum Tavalarda Gavruldum
  37. Gide Gide Bir Söğüde
  38. Gitme Turnam
  39. Görem Dedim
  40. Gelinim
  41. Güzeller Güzeli Nur Tanesin Sen
  42. Haydi Çiftetelliye
  43. Hasan Dağı
  44. İbrişim Örmüyorlar(Altın yüzük,kol bilezik)
  45. Kalenin Üstü Direk
  46. Kozan Dağı
  47. Lale Sümbül Bağına
  48. Lazım Değil
  49. Oy Dağlar
  50. Sana Gelmek İstiyorum
  51. Sevgili Yarim
  52. Seyyah Oldum Gezdim
  53. Sora Sora
  54. Soranlara Ne Deyim
  55. Su Gelir Kütüğünden
  56. Sus Be Ağlama Gözüm
  57. Şu Kışlanın Kapısına(Şu ayrılık olmasaydı)
  58. Varıp Neylemeli Sılaya Gayrı
  59. Yandı Çukurova Yandı
  60. Yar Aşkına Yar Aşkına
  61. Yenice Yolları

Ozanları

  1. Dadaloğlu
  2. Aşık Yusuf
  3. İlbeylioğlu
  4. Deli Boran
  5. Ayaslı Ali
  6. Selahattin Sarıkaya
  7. Nurettin Dadaloğlu
  8. Kul Halil
  9. Devran Baba
  10. Kaplan Tarsuslu
  11. Koca Mehmet
  12. Aşık Ömer
  13. Aşık Ferrahi
  14. Aşık Hüseyin
  15. Aşık İmami
  16. Abdullah Karakuş
  17. Aşık Kul Mustafa
  18. Halil Atılgan
  19. Hakkı Sapmaz
  20. Yusuf Kahraman
  21. Ekrem Çelebi
  22. Avşar Oymağından Hasibe Hatun
  23. Fatma Aktaş
  24. Huriye Koç
  25. Sinem Kız
  26. Nazlı Gelin
  27. Necla Babacan


Halk Oyunları

  1. Arap Halayı
  2. Dipçik
  3. Eşbulma
  4. Horasan mengisi
  5. Karaçor
  6. Sinsin
  7. Oymak halayı-Acem halayı
  8. Telefon- Çift toplu-Karma
  9. Üç ayak
  10. Alay oyunu

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.