NÜKLEER BOMBA’NIN GELİŞİMİ

1940’lar

Aralık 1941 : Pearl Harbor baskını Japonya’nın Pearl Harbor sonra, ABD 2.Dünya Savaşına girer.

Eylül 1942 : Manhattan Projesi Almanlardan önce atomik silah üretmek amaçlı, Manhattan Projesi kurulur.

16 Temmuz 1945 : Üçlü Deneme

Ağustos 1945 : Hiroşima / Nagasaki

ABD üç günlük bir ara ile Japon şehirleri olan Hiroşima ve Nagasaki’ye atom bombalarını atar. Hesaplamalara göre,110.000 kişi meydana gelen şiddetli patlamadan ve oluşan esintiden sonra hemen ölürler. Radyasyon zehirlenmesinden aylar ve yıllar sonra da on binlerce insan hayatını kaybeder. Atom bombasının atılmasından birkaç gün sonra Japonya teslim olur böylelikle 2.Dünya Savaşı sona ermiş olur.

Temmuz 1946 : Crossroad Harekâtı (Bikini Atölü)

ABD Pasifik kıyılarındaki Bikini Atölü’nde Crossroad adı altında 1 Temmuz’da Able ve 25 Temmuz’da Baker atomik silah denemeleri yapıldı. Denemeden dört gün sonra Paris Moda Gösteriminde kadın mayosu defilesi düzenlenir.

Ağustos 1949 : Sovyet Bombası Amerika’nın nükleer tekelini bitiren Sovyetler Birliği ilk atom bombası denemesini gerçekleştirir.

1950’ler

Haziran 1950 : Kore Savaşı; Sovyetler Birliği destekli Kuzey Kore’nin Güney Kore’yi istilası ile Kore Savaşı başlar.

Kasım 1952 : H Bombası

Amerika Birleşik Devletleri ilk Hidrojen Bombasının denemesini gerçekleştirir. ABD ilk hidrojen bombasını 1 Kasım 1952’de Büyük Okyanus’taki Enewetak Mercan Adaları’nda patlatır. “Ivy Mike” kod adlı projenin başında Macar kökenli Amerikan nükleer fizikçi Edward Teller vardı. Bomba, 160 km genişliğinde ve 40 km yüksekliğinde bir Mantar Bulutu oluşturarak civar adalardaki tüm canlıları öldürdü.

Ocak 1954 : Büyük Misilleme

ABD Devlet Bakanı John Foster Dulles ABD’nin Komünist meydan okumasına karşılık vermesinin gerektiğini bildirir. Bu çıkışı da ” büyük misilleme ” olarak adlandırır. Olası bir Büyük Sovyet saldırısının büyük nükleer sorumluluğu meydana çıkaracağını açıklar.

Mart 1954‘te ABD, Bikini Atölü’nde Castle Brova denemesiyle başka bir hidrojen bombasını patlatır.

Mart 1955 SSCB, 1,6 megaton gücündeki ilk “gerçek” hidrojen bombasını 22 Kasım 1955’te patlatır.

Eylül 1957 : Yer altı denemeleri

ABD, Las Vegas Çölü yanında ilk yeraltı nükleer denemesini gerçekleştirir.

Ekim 1957 : Sputnik Sovyetler Birliği dünyanın ilk uzay aracı olan Sputnik’i uzaya fırlattırır. Aynı anda Britanya da bulunan Windscale nükleer reaktörde yangın çıkar ve akabinde radyasyon sızıntısı başlar.

1960’lar

Eylül 1961 : Nükleer saldırılardan korunmak için sığınaklar yapılır. Life Magazine adlı dergide yayınlanan bir mektupta Başkan Kennedy Amerikan halkına sığınaklar yapmalarını önerir.

Ekim 1961 : Sovyet Çar Bombası Sovyetler Birliği o güne dek insanoğlunun gördüğü en büyük nükleer araç denemesini patlatır. 57 Megaton tnt gücünde olan bomba II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan tüm patlayıcılardan daha fazla bir patlama gücüne sahiptir.

Ekim 1961 : Sovyetler Birliği Küba’ya nükleer çıkartmalar yapar. Çıkartmaların fark edilmesinden sonra ABD nükleer başlıkların çıkarılması beyanından bahseder. İki hafta süresince Dünya nükleer savaşın eşiğine gelir. Daha sonra Moskova nükleer füzeleri çekme kararı alır.

Ekim 1962: 14 Ekim 1962’de bir Amerikan casus uçağı Küba’daki inşaatı devam eden nükleer füze rampalarını tespit etti.

Ağustos 1963 : Deneme Yasaklama Antlaşması. ABD, Britanya ve Sovyetler Birliği atmosferde, sualtında ve karada yasaklanan Sınırlandırılmış Nükleer Deneme Antlaşmasını imzalarlar. 1963 yılından bu yana 100 ülkeden fazla ülke de bu antlaşmaya imza atmıştır.

Ekim 1964 : Çin’in Bomba Sınavı Çin ilk nükleer bombasını patlatır.

Ocak 1966 : Yön Değişimi ABD B-52 tipi bomba uçağı taşıdığı üç hidrojen bombası ile birlikte İspanya körfezinde yere çakılır. Bombalardan biri Akdeniz’e düşer, bombalardan şans eseri hiçbiri patlamaz fakat radyasyon İspanya toprakları üzerine dağılır bunun sonucunda da Amerikalı askeri yetkililer ve askerler tarafından büyük oranda temizleme çalışmaları yürütülür. Bu olay ABD tarafından itiraf edilen tek olaydır. Ve yön değişimi olarak adlandırılır.

Temmuz 1968 : Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması (NPT)

Büyük Britanya, ABD ve Sovyetler Birliği, Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması’nı imzalarlar. Antlaşmada bulundurdukları nükleer güçleri başka devletlere nakletmeme ve başka devletlere nükleer program gelişiminde yardım sağlamama şartını getirirler. Antlaşma 1970 yılında yürürlüğe girer ve 1986 yılında ise 186 ülkeden fazla ülkenin imzası atılır.

Ekim 1969 : SALT (Strategic Arms Limitation Treaty) Stratejik Silahların Sınırlandırılması Antlaşması, görüşmelerinin ilki Finlandiya’nın başkenti Helsinki’de düzenlendi. Bu görüşmelerin nihayetinde 1972 Mayıs’ında SALT I Antlaşması imzalandı.

1970’ler

Mayıs 1974 : Hindistan’ın Bomba Denemesi Hindistan ilk 10-15 tonluk nükleer bombası olan bombayı Rajastan çölü altında patlatır.

Ekim 1974 : Nükleer Silah Kısıtlaması ABD ve Sovyetler Birliği, Vladivostok görüşmelerinde, nükleer silah cephanelerinin sınırlandırılmalarında mutabakata varırlar. Her iki taraf da anlaşmada 2.400’den fazla stratejik füzelerinin (örn: saldırı füzeleri ve bombalar) ve 1.300 den fazla savaş başlığının bulundurulmaması yönünde anlaşırlar.

Mart 1979 : Üç Mil Adaları Harrisburg, Pensilvanya yakınlığında bulunan üç mil adalarında yer alan nükleer fabrikada, kısmi nükleer çekirdek erimesi fark edilir. Söylenenlere göre minimum seviyede radyoaktif maddeler sızmaktadır.

Mart 1979 : Yıldız Savaşları ABD Başkanı Ronald Reagan genelde yıldız Savaşları olarak da bilinen stratejik savunma üstünlüğünü açıklar. Uzaydan gelebilecek olan saldırılara karşı, uydu yardımı ile savaş başlıkları hedefini uzayda imha etme sistemi.

1980’ler

Ağustos 1985 : Deneme Moratoryumu Sovyetler Birliği nükleer deneme moratoryumunu açıklar.

Nisan 1986 : Çernobil Faciası Sovyetler Birliği devletlerinden biri olan Ukrayna’da bulunan Çernobil nükleer reaktöründe yangın oluşur ve radyoaktif sızıntı meydana gelir. Bu olayda Avrupa’nın birçok bölgesi ciddi anlamda hasar görür.

Aralık 1987 : Orta Menzilli Nükleer Kuvvetler Antlaşması Sovyetler Birliği Cumhurbaşkanı Mikhael Gorbachov ve ABD Başkanı Reagan tarafından Orta Menzilli Nükleer Kuvvetler Antlaşması imzalanır, anlaşma aynı zamanda Moskova ve Washington arasında gerçekleştirilen ilk askeri mutabakatı teşkil eder.

1990’lar

Temmuz 1991: START 1982 yılında başlayan Stratejik Silahların Azaltılması Görüşmeleri Antlaşması, ABD ve Sovyetler Birliği devlet başkanları tarafından 1991 yılında imzalanır. İleriye dönük nükleer silahların azaltılmasını öngörmektedir. Eski Sovyetler birliği devletlerinden olan, Belarus, Kazakistan  ve Ukrayna’da antlaşmanın prensiplerine katılarak bir yıl sonra imza atarlar.

1992 : Kuzey Kore Nükleer genişleme programı yürüttüğünden şüphe duyulan Kuzey Kore, 1993 yılında Nükleer Silahları sınırlandırma antlaşması görüşmelerinden çekildiklerini duyururlar, fakat daha sonra söylediklerinden vazgeçen Kuzey Kore yetkilileri görüşmelere tekrar katılma kararı alırlar ve ABD’yle görüşmelere otururlar.

1994 ABD çerçeve antlaşması altında nükleer silah geliştirme programından vazgeçen Kuzey Kore, ABD, Japonya ve Güney Kore’den yardım sözü alır. Bu arada uluslararası Piyongyang için, eski Sovyet Santralinin yerine geçmesi için toplum iki adet nükleer hidrosantral inşa etme kararına varır.

Mayıs 1995 : Çin’in denemeleri Çin iki yeraltı denemesinin ilki olan denemesini gerçekleştirir.

Ağustos 1995 : ABD Deneme Yasağı ABD nükleer silah denemelerine tamamıyla son verdiğini açıklar

Eylül 1995 : Fransız Denemesi

Uluslararası protesto ve tepkilere rağmen, Fransa Güney Pasifik’te nükleer silah denemelerini sürdürür.

Eylül 1996 : Kapsamlı Deneme Yasağı Antlaşması

Birleşmiş Milletler, laboratuvar denemeleri dışındaki nükleer deneme patlamalarını yasaklayan Kapsamlı Deneme Yasağı Antlaşması’nı onaylar. Hindistan kusurlu olarak Antlaşmayı reddeder. Pakistan da Hindistan imzalamadıkça antlaşmayı imzalamayacağını beyan eder.

Mayıs 1998 : Hindistan / Pakistan Denemeleri

Hindistan beş adet yeraltı nükleer denemesi gerçekleştirir. Birkaç gün sonra Pakistan yönetimi de kendine has nükleer dizini ile birkaç gün sonra Hindistan denemelerine kendi denemeleriyle cevap verir.

2000’ler

Ekim 2002 : Kuzey Kore

Kuzey Kore, Ekim 2002’de Amerika’yla mutabakatını gölgeleyecek biçimde, Amerika’yı şüpheye düşürerek gizli nükleer silah programının varlığını açığa vurdu. Kıdemli ABD yetkilisi de yaptığı açıklamada, Kuzey Kore itirafını ancak en son iki silahının yapımında kullandığı uranyum esaslı program ve yeterince plütonyum’un varlığıyla yüzleştirildikten sonra açıklamak zorunda kaldığını söyledi.

Kasım 2004 : Rusya devlet başkanı Putin kimsenin yapmadığı ve yapamayacağı bir bomba yaptıklarını iddia etti. Oksijen bombası olduğundan şüphe ediliyor.

2010’Lar

Nisan 2010: 8 Nisan 2010’da Amerikan Başkanı Barack Obama ve Rusya Başkanı Dimitry Medvedev stratejik nükleer füzelerin ve yerleşik savaş başlıklarının sayısını %50 azaltan bir antlaşma imzalar ABD Senatosu, Aralık 2010’da anlaşmayı üç çeyrek çoğunluk ile onaylar.


Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.